Wat is het gedoogbeleid?

Waar het vandaan komt

De grondslag ligt in de Opiumwet van 1976. Daarin werd onderscheid gemaakt tussen middelen met een onaanvaardbaar risico, ondergebracht op lijst I, en middelen met een geringer risico, op lijst II. Cannabis kwam op lijst II. De gedachte achter die scheiding was pragmatisch: door de markt voor cannabis te scheiden van die voor harddrugs, zou de gebruiker van cannabis niet in aanraking komen met een circuit waarin ook harddrugs worden aangeboden. Die scheiding der markten is tot op vandaag de kern van het beleid.

De voorwaarden

Coffeeshops worden gedoogd zolang zij zich houden aan een vaste set criteria, samengevat als AHOJGI:

• A: geen affichering, dus geen enkele vorm van reclame
• H: geen harddrugs
• O: geen overlast
• J: geen verkoop aan jeugdigen, en geen toegang onder de 18
• G: geen verkoop van grote hoeveelheden, met een maximum van vijf gram per persoon per dag
• I: het ingezetenencriterium, dat per gemeente verschillend wordt toegepast

De burgemeester houdt toezicht op de naleving en kan bij overtreding optreden, tot en met sluiting.

Het probleem van de achterdeur

In het beleid zit een weeffout die decennialang is blijven bestaan. De verkoop aan de voordeur wordt gedoogd, maar de inkoop aan de achterdeur was nooit geregeld. Coffeeshops moesten dus legaal verkopen wat zij illegaal hadden ingekocht.

Het experiment als antwoord

Om te onderzoeken of dat anders kan, is het Experiment gesloten coffeeshopketen gestart. In tien aangewezen gemeenten is de hele keten geregeld: van aangewezen telers via gecontroleerde distributie naar de coffeeshop. Zaanstad is een van die tien gemeenten.