Het Experiment gesloten coffeeshopketen uitgelegd
Het Experiment gesloten coffeeshopketen, in de volksmond het wietexperiment, onderzoekt of een volledig gereguleerde cannabisketen in Nederland mogelijk is, van teelt tot toonbank, en wat daarvan de gevolgen zijn.
De aanleiding: het probleem van de achterdeur
In het Nederlandse gedoogbeleid zit al decennia een weeffout. De verkoop van cannabis in coffeeshops wordt onder voorwaarden gedoogd, maar teelt en levering zijn verboden. Coffeeshops moesten dus legaal verkopen wat zij illegaal hadden ingekocht.
Dat leverde problemen op. Er waren geen kwaliteitseisen, waardoor de klant niet kon weten wat er precies in een product zat. En de teelt bleef in het criminele circuit, met illegale kwekerijen in woonwijken en de bijbehorende risico’s.
Wat het experiment inhoudt
Een beperkt aantal telers heeft van de overheid een aanwijzing gekregen om onder strikte voorwaarden cannabis te telen. Zij leveren aan de coffeeshops in de deelnemende gemeenten. In die gemeenten doen alle coffeeshops verplicht mee; deelname is geen keuze en geen keurmerk.
In totaal gaat het om ongeveer 75 coffeeshops.
De deelnemende gemeenten
Arnhem · Almere · Breda · Groningen · Heerlen · Maastricht · Nijmegen · Tilburg · Voorne aan Zee · Zaanstad
Hoe het verloopt in de tijd
- Overgangsfase, vanaf medio 2024: coffeeshops mochten zowel gereguleerde als gedoogde producten verkopen.
- Experimenteerfase, vanaf 7 april 2025: alleen nog gereguleerde cannabis. Voor hasj gold een langere overgangstermijn, omdat de productie nog niet aan de eisen voldeed.
- De experimenteerfase duurt in beginsel vier jaar en kan worden verlengd.
- Daarna volgt een afbouwfase van zes maanden.
Het onderzoek
Een onafhankelijke begeleidings- en evaluatiecommissie laat onderzoeken wat de effecten zijn op volksgezondheid, criminaliteit, veiligheid en overlast. Dat gebeurt niet alleen in de tien deelnemende gemeenten, maar ook in tien vergelijkingsgemeenten waar het experiment níét loopt. Zo kan het verschil worden vastgesteld.
De Inspectie Justitie en Veiligheid controleert of de keten daadwerkelijk gesloten blijft.
Wat het niet betekent
Deelname aan het experiment betekent dat productie, levering en verkoop onder voorwaarden gereguleerd zijn. Het betekent niet dat cannabisgebruik legaal, veilig of door de overheid aanbevolen is. Alle overige gedoogvoorwaarden blijven onverkort gelden: geen verkoop aan minderjarigen, geen alcohol, geen harddrugs, geen overlast en geen reclame.
Bronnen
Rijksoverheid · Trimbos-instituut · NVWA · Inspectie Justitie en Veiligheid
Dit artikel is algemene informatie en geen advies. Cannabisgebruik is niet zonder risico. Voor onafhankelijke informatie en hulp kunt u terecht bij het Trimbos-instituut, Drugsinfo of uw huisarts.